Ευχές για την Ημέρα των Φώτων – Σαρακατσάνικα Έθιμα

Ο Σύλλογος Σαρακατσαναίων Φοιτητών Θεσσαλονίκης «Ο Λεπενιώτης» εύχεται σε όλες και όλους Χρόνια Πολλά, Υγεία και Φώτιση.

Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, παραθέτουμε όπως τα κατέγραψε ο Δημήτρης Κυριάκου, τα έθιμα των Σαρακατσαναίων για τα Φώτα:

Την παραμονή των Φώτων την έλεγαν “Σταυρό”, εκείνη τη μέρα όλοι οι Σαρακατσάνοι νήστευαν αυστηρά, ακόμα και τα μικρά παιδιά . Το πρωί των Φώτων δεν συνήθιζαν να πηγαίνουν στην εκκλησία ,ακόμα κι αν ήταν κοντά σε χωριό τα κονάκια τους(μετά το 1930 άρχισαν να πηγαίνουν καθώς πολλοί ξεχείμαζαν και μέσα σε χωριά) .Πήγαινε, όμως, ο ιερέας του χωριού και “Αγίαζε” τα κονάκια με τον Μέγα Αγιασμό,όπως ακριβώς γινόταν και στα χωριά.  

Οι Σαρακατσάνες  συνήθιζαν να κρατούν λίγο από τον Αγιασμό ,έτσι ώστε να ραντίσουν τα κοπάδια και τα άλογα τους, αλλά και για να έχουν όλη τη διάρκεια του χρόνου.Έπειτα, ξεσκέπαζαν τα εικονίσματα, τα οποία είχαν σκεπάσει  την παραμονή των Χριστουγέννων για να μην  “μαγαρστούν από τα παγανά” και τα πήγαιναν στην κοντινότερη Βρύση, χαϊρι ή ποτάμι,  πάντα σε τρεχούμενο νερό, για να τα πλύνουν. Αφού έπλεναν τα εικονίσματα, έριχναν στη Βρύση τυρί ή βούτυρο για να την “αρτίσουν” και να πάει καλά η χρονιά στο βιός τους, “γιον τρέχει το νερό μπολ’κο, έτσι να παένει και το βιός” .